Station Vlissingen

Historische context station Vlissingen

De spoorlijn door Zeeland werd tussen 1863 en 1873 in fasen aangelegd. Bij Vlissingen splitste de lijn naar de kopstations Vlissingen-Stad en Vlissingen-Haven. In 1894 verving een nieuw groot hoofdstation Vlissingen-Haven het oude station in de stad. Het station van architecten Haverkamp en Schill was ontworpen in een neorenaissance stijl. Het oude station Vlissingen-Stad werd gesloten.

Het vooroorlogse station werd in 1944 tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd. Ter vervanging van het verwoeste station verrees tussen oktober 1949 en september 1950 het huidige stationsgebouw naar een ontwerp van architect Sybold van Ravesteyn (1889-1983). In het station zijn delen van de perrons, perronoverkappingen en muurwerk uit het oude station gebruikt.

Het Stationsgebouw

Station Vlissingen is een kopstation met een functionele indeling die aansluit op zowel trein- als veerverbindingen. De hoofdentree geeft toegang tot de ontvangsthal. Aan de rechterzijde in de hal bevonden zich het plaatskaartenkantoor, de bagageafhandeling en de wachtruimtes, waaronder een dubbele wachtruimte die als restauratie diende. Vanuit de hal leiden twee deuren direct naar de perrons. In de rechtervleugel, strategisch geplaatst nabij de aanlandsteigers van de veerdienst, ontwierp Sybold van Ravesteyn een extra entree speciaal voor veerreizigers. Aan de westzijde van het gebouw liggen, aan het einde van het dwarsperron, een losstaande fietsenstalling en een dienstgebouw.

Architectuur

Het stationsgebouw is ontworpen in Van Ravesteyns karakteristieke, op de Italiaanse barok geïnspireerde stijl, die vanaf de jaren dertig zijn werk bepaalde. Deze stijl kenmerkt zich door een sterke nadruk op decoratieve elementen, gesloten volumes en monumentale vormen. De ontvangsthal en restauratie worden gemarkeerd door twee dwars op de gevel geplaatste tondaken. Dit gecombineerd met een plat dak geeft het gebouw een opvallend en monumentaal silhouet. De architectuur wordt verder versterkt door rijk uitgevoerde raamomlijstingen, pilasters en schijngevels aan de zijkanten.

Tussen 1930-1960 was Sybold van Ravesteyn een invloedrijke en omstreden spoorwegarchitect voor de zuidelijke helft van Nederland. Veel van zijn kenmerkende stations zoals Utrecht Centraal en Rotterdam Centraal zijn gesloopt. Het station van Vlissingen wordt algemeen beschouwd als het best bewaarde en meest representatieve stationsgebouw uit het oeuvre van Sybold van Ravesteyn.

Beelden van Jo Uiterwaal op het station Vlissingen

De beelden van kunstenaar Jo Uiterwaal op de stations van Sybold van Ravesteyn waren meer dan alleen versiering. De beelden vormden een essentieel onderdeel van de architectuur en symboliseerden de waarden van de wederopbouwperiode. Jo Uiterwaal was de vaste beeldhouwer van Van Ravesteyn. Zijn werk was te vinden op bijna alle belangrijke stations uit deze periode. In Vlissingen experimenteerde hij voor het eerst met gekleurd keramiek (polychroom) wat uniek was voor die tijd.

De vier beelden verbeelden de nauwe verbondenheid tussen de provincie Zeeland en de moderne mobiliteit (het spoor en de scheepvaart) tijdens de wederopbouw. 
De beelden stellen specifiek het volgende voor: De Landbouw (Vrouwenfiguur met korenschoof). De Spoorwegen (Mannenfiguur met ploeg en gevleugeld wiel). De Visserij/Scheepvaart (Vrouwenfiguur met hoorn des overvloeds en vis). Het Wapen van Zeeland: Het vierde “beeld” is een weergave van het provinciewapen (de klimmende leeuw uit de golven) met de bijbehorende spreuk Luctor et Emergo (Ik worstel en kom boven).