Stadhuis Veere

Architectuur Stadhuis Veere

Het Stadhuis van Veere werd gebouwd tussen 1474 en 1517 in opdracht van Hendrik IV van Borsele, Heer van Veere. Het ontwerp is van bouwmeester Evert Spoorwater die ook de start van de bouw leidde. Het gebouw in de bouwstijl Brabantse gotiek heeft een voorgevel die met Ledesteen is bekleed terwijl basement en zijgevels zijn uitgevoerd in Gobertangesteen die geleverd werden door Andries I Keldermans. Na het overlijden van Spoorwater in 1474 nam Keldermans ook de bouwleiding over.

Het stadhuis is een onderkelderd, rechthoekig pand met twee hoge bouwlagen. De slanke traptoren aan de achterzijde versterkt het verticale karakter. De gevel bevat arkeltorentjes, kruiskozijnen met korfbogen en gotische traceringen. De beeldnissen tonen de heren en vrouwen van Veere; de huidige beelden zijn replica’s uit 1934 van L.O. Wenckebach. De originele beelden uit 1517 van Michiel Ywijnsz. bevinden zich in Museum De Schotse Huizen.

Rond 1600 werden de huidige Vlaamse gevels toegevoegd ter vervanging van een gotische borstwering. Het Lodewijk XIV‑bordes dateert uit 1749; de oorspronkelijke ingang lag één venster rechts van de huidige entree.

Functie en indeling

Bij oplevering bestond het gebouw uit twee verdiepingen, elk verdeeld in twee ongelijke zalen door een scheidingsmuur (nu alleen nog zichtbaar in de kelder). Op de begane grond lagen een grote zaal en de Vierschaar, waar tot 1811 recht werd gesproken. Op de verdieping bevonden zich de politiekamer (later raadzaal) en een tweede kantoorruimte. Een interne trap ontbrak; toegang verliep via een buitentraptoren.

Toren en klokken van het Stadhuis Veere

De oorspronkelijke traptoren werd na 1591 deels afgebroken en tussen 1594–1599 voorzien van een nieuwe bovenbouw met balustrade, klokkenstoel en ui‑vormige spits, ontworpen door Adriaen de Muer. Onder de balustrade bevinden zich kariatiden van Hans Halewijn; de bekroning is van Hans Muller. In de toren hangen een uurklok van Pieter van den Ghein II (1594) en een carillon met klokken uit 1735 en 1790.

De huidige interieurindeling stamt grotendeels uit 1699, toen de vierschaar werd vergroot en de gotische schouw van 1586 werd uitgebreid. De hal kreeg in 1701 een nieuwe betimmering. De raadzaal bevat een schouw met gotische wangen en een boezem uit 1696 met een portret van Willem III.

Restauraties en aanpassingen

Het stadhuis werd gerestaureerd in 1885, 1930–1935 en opnieuw grondig in 2013–2014. Tegenwoordig maakt het deel uit van Museum Veere.