Huis ter Boede

Huis ter Boede is een monumentaal 18e-eeuws landhuis aan de Vlissingestraat 19 in Koudekerke, Zeeland. De buitenplaats gebouwd in 1752 is een ontwerp van de Antwerpse architect Jan Pieter van Baurscheidt de Jonge. Opdrachtgever was Jacob van der Mandere, burgemeester van Vlissingen en bewindhebber van de VOC. Het landhuis heeft van 1950-2006 als verpleegtehuis gediend. Tegenwoordig is het weer privé bezit en is in het Rijksmonunent een B&B in gevestigd.

Opdrachtgever Huis ter Boede

Jacob van der Mandere (1707–1775) was de invloedrijke bouwheer van het 18e-eeuwse Huis ter Boede. Nadat het slot in 1745 door brand werd verwoest, gaf hij opdracht tot de volledige nieuwbouw van de buitenplaats. Van der Mandere bezat meerdere ambachtsheerlijkheden, was bewindhebber van de VOC en diende meermaals als burgemeester van Vlissingen.

Zijn keuze voor architect Jan Pieter van Baurscheit de Jonge was logisch. Van Baurscheidt ontwierp ook het Van Dishoeckhuis. Dit markante pand werd in 1733 gebouwd als stadspaleis voor Anthony Pieter van Dishoeck (1709-1767) leeftijdsgenoot van Jacob van Mandere en ook een invloedrijk regent en eveneens burgemeester van Vlissingen in dezelfde periode. Het Van Dishoeckhuis, dat tussen 1814 en 1965 dienst deed als stadhuis van Vlissingen, werd in 1986 gesloopt.

Architect Jan Pieter van Baurscheit de Jonge

De Antwerpse architect en beeldhouwer Jan Pieter van Baurscheit de Jonge (1699–1768) introduceerde de weelderige, op de Franse mode geïnspireerde Lodewijk XIV- en Lodewijk XV-stijlen in de Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden. Van Baurscheit had diverse opdrachtgevers onder de Zeeuwse elite. Ook het stadspaleis het Van de Perrehuis in Middelburg (de dochter van Jacob van Mandere trouwde met de broer van Mr. Johan Adriaan van de Perre) werd door hem ontworpen. Hij rekende Huis ter Boede zelf tot een van zijn belangrijkste realisaties.

Geschiedenis Huis Ter Boede

De oorsprong van het landgoed Der Boede gaat terug tot de 13e eeuw, toen diverse edelen het goed bewoonden. In de 14e en 15e eeuw duiken de ambachtsheren Van der Boede op in de leenregisters. Eind 17e eeuw kwam het huis in bezit van Jacob Nachtegaal. Toen hij in 1718 overleed erfde zijn schoonzoon Johan van der Mandere (1703-1729) de buitenplaats. Na zijn dood erfde Johans broer Jacob van der Mandere (1707-1775) alles. In 1745 brandde het huis af en Jacob liet het in 1752 herbouwen naar een ontwerp van architect Jan Pieter van Baurscheidt de Jonge. Na de herbouw in 1752 wisselde het complex in de 19e en 20e eeuw regelmatig van eigenaar. In 1939 kocht Jacob Mees het huis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vorderde de Duitse bezetter het pand.

Verpleegtehuis Ter Boede

Van 1949 tot 20026 fungeerde Ter Boede als verpleeghuis onder zorgorganisatie SVRZ. Het werd het eerste officiële verpleeghuis van Nederland. De zorgorganisatie bouwde in 1953 twee vleugels aan het historische hoofdgebouw vast.  De vleugels, destijds ontworpen door architect M.F. Duintjer, boden extra ruimte voor de opvang van patiënten. Toen de zorginstelling in 2006 Ter Boede verliet zijn ook de vleugels afgebroken.

Projectdata