Houten gevel Wagenaarstraat Middelburg

Nieuws

Stadhuis Terneuzen nieuwste rijksmonument

juni 12, 2026

Lees verder »

Nieuwe projecten

Grand hotel Britannia Vlissingen

september 3, 2026

Lees verder »

De middeleeuwse houten gevel uit circa 1500 siert sinds 1888 het pand Wagenaarstraat 1 in Middelburg. De gevel, oorspronkelijk afkomstig van het huis Sint Pieter aan de Lange Delft, is een zeldzaam voorbeeld van laat‑gotische houtarchitectuur. Eigenaar van de gevel is het Koninklijk Zeeuws Genootschap der Wetenschappen.

Geschiedenis huis Sint Pieter met de houten gevel

De houten kopgevel van het huis Sint Pieter behoort tot de laatste twee overgebleven middeleeuwse houten gevels in Middelburg. Het oorspronkelijke pand stond aan de Lange Delft, waar de gevel rond 1500 werd gebouwd. De constructie toont laat‑gotische driepasversiering, verticale beplanking en karakteristieke uitkragingen op consoles. In de 19e eeuw was het pand een van de laatste gebouwen in de stad met een houten voorgevel, een zeldzaamheid die toen al als bijzonder werd herkend.

Bewoners huis Sint Pieter

Huis Sint Pieter met de houten gevel stond aan de Lange Delft B 125 (ongeveer tegenover de ingang van de Heerenstraat). In de vroege 19e eeuw werd het pand gebruikt door maljeniers Jan en Lieven Wouter Agelink, handelaren in kleine ijzerwaren. Later kwam het in handen van Antoni van den Broecke en vervolgens diens schoonzoon Leendert van Benthem Jutting. Hij gebruikte het pand vooral voor opslag. Rond 1860 groeide het besef dat veel historische gebouwen verloren gingen, wat leidde tot de oprichting van een commissie voor monumentenbehoud. Dit vormde de achtergrond voor het latere behoud van de gevel.

Verplaatsing naar de Wagenaarstraat (1888)

Na het overlijden van Van Benthem Jutting in 1887 besloot zijn weduwe de gevel te vervangen door een modernere winkelpui. Ze schonk de houten gevel aan het Koninklijk Zeeuws Genootschap der Wetenschappen, onder de voorwaarde dat het Genootschap de verplaatsing zou bekostigen. In 1888 kreeg de gevel een museale plek aan de westzijde van Wagenaarstraat 1, een pand dat het Genootschap datzelfde jaar had verworven.

Architectuur

Op de middenstijl van de gekoppelde verdiepingsvensters staat een beeld van Sint Pieter onder een rijk gesneden baldakijn. Het huidige beeld is een replica uit 1990. De beplanking was eerder vernieuwd tijdens een restauratie in 1875, waarmee de gevel zijn herkenbare laat‑gotische uitstraling behield.