Geboren: 1906, Goes
Overleden: 1990, Middelburg
Arend Rothuizen groeide op in Goes als oudste van zes kinderen in het gezin van Frans G.C. Rothuizen, sinds 1903 stadsarchitect van Goes en tevens eigenaar van een architectenbureau. In deze omgeving, waar architectuur en stedelijke ontwikkeling dagelijkse kost waren, ontwikkelde Arend al vroeg een fascinatie voor bouwen en ontwerpen. Na de middelbare school schreef hij zich in 1923 op zeventienjarige leeftijd in aan de Technische Hogeschool Delft, waar hij les kreeg van invloedrijke architecten als J.A.G. van der Steur en M.J. Granpré Molière.
In 1928 studeerde hij af op een gedurfd ontwerp voor een casino annex nachtclub, dat aanvankelijk weerstand opriep omdat het gebouw geen ramen had. In 1929 behaalde hij zijn ingenieurstitel en begon hij als zelfstandig architect, al werkte hij regelmatig samen met zijn vader. Een van zijn eerste grote opdrachten was de Gereformeerde Westerkerk in Goes, waarmee hij zijn naam vestigde in Zeeland.
Zijn echte doorbraak volgde met de renovatie van sociëteit De Vergenoeging in Middelburg. Dit succes leidde ertoe dat hij zich definitief in de Zeeuwse hoofdstad vestigde. De verwoestingen van mei 1940 zorgden voor een stroom aan opdrachten: nieuwbouw, maar ook restauraties, waaronder de Abdijkerken. In 1942 ging hij een samenwerking aan met de Goese architect Piet ’t Hooft, waarmee het grootste architectenbureau van Zeeland ontstond: Architectenbureau Rothuizen en ’t Hooft.
Na de oorlog werd de PZEM een belangrijke opdrachtgever. Rothuizen ontwierp onder meer het PZEM-hoofdkantoor (1937) en later de PZEM-centrale (1952–1961). Daarnaast bouwde hij scholen, kerken, gemeentelijke gebouwen en woonwijken. Een van zijn meest geliefde projecten is de Middelburgse wijk De Griffioen, waarin hij de principes van het naoorlogse Nieuwe Bouwen – lucht, licht en groen – vertaalde naar een menselijke, leefbare woonomgeving.
Rothuizen ontwikkelde een herkenbare architectonische stijl, gekenmerkt door donkere baksteen, ronde ramen en losgemaakte dakconstructies met horizontale kozijnen. Zijn bewondering voor Scandinavische architectuur is zichtbaar in de toren van het PZEM-gebouw, geïnspireerd op het stadhuis van Stockholm.
Tussen 1937 en 1952 was hij secretaris-penningmeester van de provinciale schoonheidscommissie, waarin hij zich fel verzette tegen wat hij zag als smakeloze, door mode en kosten gedreven architectuur. Hij waarschuwde vroeg voor de teloorgang van het Zeeuwse landschap en sprak al in 1969 over milieuschade als een “silent killer”.
In 1969 nam hij afscheid van het vak vanwege gezondheidsproblemen. Zijn bureau telde toen vijftig medewerkers. Via fusies leeft het bedrijf voort als het huidige Rothuizen Architecten.
Arend Rothuizen wordt gezien als de eerste universitair geschoolde architect die in Zeeland grote bekendheid verwierf. Zijn oeuvre van meer dan 1200 projecten omvat vroeg-moderne, romantische, moderne en functionalistische fases. Hoewel critici verschillen in hun waardering, staat vast dat hij met zijn menselijke maat, vakmanschap en regionale betrokkenheid blijvende invloed heeft gehad op het Zeeuwse landschap.
