Het Observatorium – De Globe Middelburg

Nieuws

Nieuwe projecten

Het Observatorium of De Globe aan de Zuidsingel 126 in Middelburg is een markant woonhuis, gebouwd in 1737. Stadsarchitect van Middelburg en astronoom Jan de Munck ontwierp dit pand als zijn eigen woonhuis én astronomisch observatorium.

Zuidsingel 126 De Globe

Jan de Munck was stadsarchitect van Middelburg tussen 1730 en 1758. Hiernaast was een toegewijd astronoom. In 1747 benoemde prins Willem IV hem tot zijn astronomisch observateur, hofsterrenkundige. De Munck kocht in 1723 een huis aan de Spanjaardstraat met een achtererf dat doorliep tot het Molenwater. Op dit erf bouwde hij in 1736-1737 zijn nieuwe woonhuis Het Observatorium. Later werd het huis (huidige adres Zuidsingel 126) bekend als de Globe, genoemd naar het beeld van Cupido met een wereldbol aan de gevel.

Het Observatorium is een rijk uitgevoerd woonhuis in classicistische stijl, met een opvallend representatieve Lodewijk XIV gevelcompositie. Jan de Munck gebruikte deze sobere, classicistische basisstructuur heel bewust als ‘canvas’. Vervolgens voegde hij er modieuze, Franse Lodewijk XIV-versieringen aan toe om het pand status en grandeur te geven.

De monumentale voorgevel bevat:

  • Geblokte hardstenen hoekpilasters
  • Een hardstenen middenrisaliet
  • Daarboven een houten pronkrisaliet in Lodewijk XIV‑stijl
  • In dit pronkrisaliet een beeld van Cupido met een wereldbol

Observatorium, Sterrenwacht-toren

Achter het huis stond een meer dan 70 voet hoge toren (ca. 20 meter), speciaal gebouwd als sterrenkundig observatorium. De bovenste verdieping en het platte dak waren ingericht voor astronomische waarnemingen. De toren werd in 1775 afgebroken, maar het woonhuis bleef intact.

Rijksmonument

Tussen 1952 en 1993 fungeerde het pand als Protestants Militair Tehuis (PMT). Het gebouw Zuidsingel 126 (Het Observatorium / De Globe) staat al sinds 1967 als rijksmonument geregistreerd.

Projectdata